چاپ خبر
به قلم: دکتر محمد حسن نیا

نگاهی به تاریخ گچویه در شهرستان بستک

نگاهی به تاریخ گچویه در شهرستان بستک

حسن نیا ۸۷۶

برخی از مناطق جنوب ایران و به ویژه غرب استان هرمزگان خاندان های فرهنگی زیادی را در خود پرورش داده که بعدها چهره های علمی، سیاسی و فرهنگی کشوری شده اند. در شهرستان بستک برخی از روستاها وجود دارند که علیرغم داشتن تاریخ بسیار کهن، خاندان هایی در آن جا می زیسته اند که بعدها به پایتخت و یا کشورهای همجوار مهاجرت کرده و حق زیادی به گردن تاریخ منطقه بستک و جنوب ایران دارند. روستای گچویه در شهرستان بستک از جمله این مناطق می باشد. این مکان به علت فراوانی معدن گچ در آغاز روستا «گچو» نامیده می‌شده‌است که به مرور زمان به «گچویه» تبدیل شده‌است. پسوند -و یا -ویه یک پسوند نسبی بسیار کهن پارسی است که در نامگذاری روستاهای استان‌های کرمان، هرمزگان، یزد و فارس به فراوانی دیده می‌شود. و «ویه» در زبان فارسی باستان به مفهوم مکان می باشد.

در گچویه دو خاندان فرامرزی و صابری از خاندانهایی هستند که علاوه بر منطقه بستک در جنوب ایران، و کشور نیز خدمات علمی و اجتماعی زیادی انجام دادند و دیگر مردم گچویه نیز در زمینه علمی همواره پیشرو بوده اند. و افرادی مانند دکتر سلیمان ملک زاده از جمله این افراد می باشد.

گچویه همچنین از جمله مکان هایی بود که خوانین بنی عباسی بستک برای امور معنوی می رفتند. شیخ عبدالقادر بستکی عباسی، در اواخر عمر که بیشتر اوقات در حالت اعتکاف در مسجد و به نیایش و ریاضت مشغول بود تصمیم گرفت که دور از اغیار به حال تجرد بسر برد، وی در سال ۱۱۳۵ هجری قمری از بستک به روستای گچویه آمد و یک سال هم در مسجد گچویه معتکف و مشغول عبادت و ریاضت بود، شیخ احمد مدنی پسر شیخ حسن مدنی از او پرستاری کرده و تا زمان وفاتش او را تنها نگذاشت چون در بستر بیماری افتاد کلیه برادران و جمعی از مشایخ و مریدانش به گچویه آمده و بر بالین او بودند.

اما آن چیزی که گچویه را مهم جلوه داد در مسیر کاروان های تجاری بودن آن است قلعه قدیم گچویه که بر روی تپه مشرف بر روستا بوده و پاسگاه کنونی گچویه نشان از اهمیت گذرگاهی گچویه بر مسیرهای تجاری دارد. مسیری که از شیبکوه، بندرچارک و گاها بندرلنگه و بندرکنگ شروع می شده و از طریق راه خور جناح به جناح، کهتویه، گچویه، کمشک و در نهایت به استان فارس و مرکز کشور منتهی می شده است. از سوی دیگر واقعا در منطقه جهانگیریه قدیمب بسیار اندک مناطقی وجود داشت که هم جنبه خانقاهی داشته باشد و هم در مسیر و تردد کالا باشد که گچویه این ویژگی را داشته است. البته نباید از اقتصاد باغداری قدیم گچویه و باغات بزرگ خرمای این روستا همانند سایر روستاهای جهانگیریه قدیم غافل ماند. در هر صورت همین قرار داشتن در مسیر تجارت در ترکیب جمعیتی قدیم گچویه تاثیر گذار بوده است. بسیاری از ساکنان کنونی گچویه اصالتا مهاجرت کننده از بیخه شیبکوه هستند که ازطریق همین مسیر تجاری به دلایل متعدد به این روستا مهاجرت کرده اند و بسیاری از گچویی های قدیم نیز از همین مسیر به بندرچارک، بندرلنگه و بندرکنگ رفته و در آن جا به کشورهای ساحل جنوبی خلیج فارس مهاجرت کردند. گچویه از قدیم یکی از مناطق مهاجر فرست به سایر نقاط کشور و خارج از ایران بوده است که اگر به زندگی خاندان فرامرزی و شیوه مهاجرت آن ها از گچویه به بحرین و سپس به تهران توجه شود، مسائل زیادی از دلایل مهاجرت از فرامرزان قدیم به سایر نقاط کشور و خارج از کشور برملا می گردد.

4 نظر

  1. گفته همای اقای حسن نیا کذب محض است در مورد گچویه متاسفم که بدون تحقیقات و فقط بخاطر کاندید بودن نوشته شده است ۵۰ سال است که این خانواده ها در گچویه وجود خارجی نداشته چطوری خدمت کردند درست است در زمان خاندان پهلوی اینها مردم گچویه را به نوکری و بردگی میکشیدند ظلم میکردند کتک میزدند بفرمایید تشریف بیاوریید هنوز هستند پیرمردهایی که از ان زمان خاطرات دارند

  2. لطف نمایید ان افرادیکه از طرف خاندان صابری به مدرک و شغل و پست رسیده اند نام ببریید ایا اگر میتوانید یک مورد بگویید کافی است این اقایی که شما نام بردید مردم به اسم سلیمان ان را نمیشناسند اسمش یعگوب و مردم میگویند یعگوب عبدالله شمسی لطفا خدمات ایشان هم نام ببریید شغلشان چیست خدمات ان برای گچویه چه بوده است پس با این نوشته ها رای جمع نخواهد شد

  3. متاسفم برای اقای حسن نیا حیف مدرک دکترا

  4. اظهار نظر دکتر کذب محض است مستند ارایه گردد

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*